Đắk Nông là tỉnh biên giới, cực nam Tây Nguyên với 1 thị xã và 7 huyện, có diện tích tự nhiên 6.515,61km2, dân số khoảng hơn 702.000 người với 33 dân tộc anh em cùng sinh sống. Những năm qua, với vai trò nòng cốt trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự, lực lượng Công an các cấp trong tỉnh đã tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp làm tốt các mặt công tác, trong đó, chủ động đẩy mạnh các biện pháp tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật đến các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức tự giác chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và người dân; hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật; xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; bảo đảm an ninh, trật tự, an ninh nông thôn.

Theo báo cáo, trong 5 năm (2012-2017) công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật địa bàn tỉnh Đắk Nông đã có những chuyển biến tích cực, tạo nhận thức pháp luật cho cán bộ và nhân dân, hình thức tuyên truyền có nhiều sáng kiến mới, nội dung tuyên truyền phong phú, cô đọng, dễ hiểu với hơn 270 đợt triển khai và có 51.916 lượt người tham gia dự.  Công tác tuyên truyền, pháp luật vùng dân tộc thiểu số có những điểm mới, khác biệt so với giai đoạn trước, như: Tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, chính sách dân tộc và đại đoàn kết dân tộc; chú trọng tuyên truyền công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới; Chương trình 135; các chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi... để người dân hiểu rõ được các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước cũng như nâng cao tinh thần cảnh giác và ý thức phòng chống tội phạm. Ngoài phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội để tuyên truyền, với vai trò nòng cốt, lực lượng Công an còn phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước; tham gia phòng chống tội phạm phát triển kinh tế; phát huy phong tục tập quán tốt đẹp, xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, nhất là nêu cao cảnh giác, tham gia đấu tranh với các phần tử xấu, góp phần giữ gìn sự bình yên và xây dựng thôn, buôn vững mạnh.


Lực lượng Cảnh sát giao thông  Công an huyện Đắk Glong,  tỉnh Đắk Nông đến tận nhà tuyên truyền Luật giao thông đường bộ cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số

Điển hình là vụ việc xảy ra tại thôn Đắk Snao 2, xã Quảng Sơn, huyện Đắk G’long do Giàng A Lỳ (SN1967) chủ mưu. Cuối năm 2017 và đầu 2018, Giàng A Lỳ đã 2 lần cầm đầu một số đối tượng ở xã Quảng Sơn và xã Liêng Srong, huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng thuê xe múc để phá rừng, san ủi làm đường trái phép tại địa bàn xã Quảng Sơn. Mặc dù bị lực lượng năng phát hiện, lập biên bản, nhưng các đối tượng không những không chấp hành mà còn chống đối, ngang nhiên chặt phá tiếp tục lấn chiếm đất rừng phòng hộ. Trước diễn biến phức tạp của vụ việc, lực lượng Công an tỉnh đã trực tiếp tuyên truyền vận động, đấu tranh với Giàng A Lỳ và đối tượng đã nhận ra những việc làm vi phạm pháp luật của mình và cam kết không tái phạm. Hay vào tháng 3/2019 nhiều hộ dân đồng bào dân tộc M’Nông cư trú tại xã Bù Gia Mập, xã Đắk Nhau huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước và các huyện Tuy Đức, Đắk Song, Đắk Mil tỉnh Đắk Nông vẫn đi vào khoảnh 3, tiểu khu 1487 thuộc xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức phát dọn cỏ, dựng lều lán, phân chia đất và đưa các vật dụng sinh sống trong rừng tự nhiên, ảnh hưởng xấu đến tình hình ANTT tại địa phương. Đỉnh điểm ngày 13/3/2019  đã có hơn 200 người dân tập trung tại tiểu khu 1487, trong đó người dân ở tỉnh Bình Phước là 150 người, còn lại là người dân ở tỉnh Đắk Nông.  Trước tình hình trên, Lực lượng Công an Đắk Nông đã phối hợp với chính quyền địa phương và các cấp, các ngành từ tỉnh đến huyện tổ chức nhiều đoàn đến gặp gỡ, tuyên truyền, giải thích và tổ chức đối thoại với các hộ dân. Sau khi được tuyên truyền, vận động một số hộ dân cũng đã nhận thức được việc làm của mình là sai trái và cam kết trở về nhà không tham gia dựng chòi, lều trái phép tại khu vực trên cũng như sẽ tuyên truyền, vận động các hộ dân khác tự nguyện tháo dỡ các chòi, lán trở về nơi cư trú. 

Để công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật vùng dân tộc thiểu số đạt kết quả cao nhất, trong những năm qua, Công an tỉnh đã phối hợp với các cấp, các ngành thực hiện đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; kết hợp, lồng ghép với các chương trình phát triển kinh tế, xã hội, nopong thôn mới đề án có nội dung về tuyên truyền, phổ biến pháp luật đang triển khai tại vùng dân tộc thiểu số. Lựa chọn xây dựng mô hình điểm ở các xã, thôn, buôn, vùng điều kiện khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến,  giáo dục pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhất là chuyên mục an ninh, trật tự của Công an tỉnh (trong 5 năm đã xây dựng và phát sóng 208 chuyên mục với 3.083 tin, 855 bài, phóng sự, đồng thời gửi cộng tác với các cơ quan báo, chí trung ương và địa phương 3.100 tin, bài), qua các buổi họp dân, họp bản. Chú trọng bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật cho những người làm công tác này. Tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật điểm tại thôn, buôn, phát huy tốt nhất vai trò của các già làng, trưởng thôn, chức sắc tôn giáo, người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.


Lực lượng Công an Đắk Nông  tuyên truyền về công tác phòng chống tội phạm  tại địa bàn có đông người dân tộc thiểu số

Tuy nhiên, với đặc thù là địa bàn rừng núi, cách trở, đường xá đi lại khó khăn, thời tiết thay đổi thất thường; thông tin nghe nhìn còn hạn chế; trình độ dân trí còn thấp; tỉ lệ hộ đói nghèo còn cao, phong tục tập quán một số nơi còn lạc hậu... Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật vẫn chưa ngang tầm với việc quản lý xã hội bằng pháp luật, chưa được tiến hành thường xuyên, liên tục, đồng bộ và rộng khắp, còn thiếu cơ chế, kế hoạch phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở để huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và sự tham gia của toàn xã hội đối với công tác này. Mặt khác, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật hầu hết là kiêm nhiệm nên đôi nơi, đôi lúc việc nghiên cứu, biên soạn tài liệu tuyên truyền củng như việc tham gia các buổi, đợt triển khai công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật xuống cơ sở còn hạn chế, thiếu đồng bộ dẫn đến hiệu quả chưa cao; Một số cấp uỷ Đảng, nhất là ở cơ sở chưa quan tâm đúng mức, chưa quán triệt các văn bản luật mới ban hành cho cán bộ, đảng viên của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình.  Hoạt động tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số còn mang tính thời vụ, sự kiện. Việc phát huy vai trò của người có uy tín trong công tác tuyên truyền, vận động ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa được coi trọng đúng mức. Kinh phí phục vụ cho công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật còn hạn chế....

Để khắc phục những hạn chế, tồn tại trên cũng như nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Nông, thời gian tới, cần tiếp tục đổi mới hình thức tuyên truyền, để đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận với các nguồn thông tin về pháp luật, về quyền lợi và nghĩa vụ của công dân, hiểu rõ thêm về quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với Đảng, Nhà nước, nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật, góp phần tích cực vào sự phát triển của địa phương, đất nước. Trong đó chú trọng tổ chức thực hiện những giải pháp sau đây:            

Thứ nhất, các cấp ủy Đảng, chính quyền phải thường xuyên củng cố, nâng cao nhận thức và tăng cường sự lãnh đạo trong công tác tuyên tuyền, phổ biến pháp luật cho người dân. Bảo đảm mọi chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đều được phổ biến kịp thời, đầy đủ đến mọi người, mọi nhà; từ đó góp phần tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức và ý thức tôn trọng pháp luật của toàn thể nhân dân.

Thứ hai, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cấp ủy, chính quyền với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội tham gia vào công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật (cần xác định rõ ràng, cụ thể hơn nữa về nội dung, chương trình phối hợp); tăng cường các chính sách hỗ trợ nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật đối với người dân, nhất là khu vực nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số.

Thứ ba, gắn công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân ở mọi nơi từ thành thị đến nông thôn và đặc biệt với đồng bào dân tộc thiểu số với việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị và địa phương trên địa bàn tỉnh; nhiệm vụ quan trọng hàng đầu hiện nay là đẩy mạnh việc kết hợp tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, nghị quyết của đại hội Đảng bộ các cấp trên địa bàn tỉnh và Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII của Đảng;

Thứ tư, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật. Cụ thể, cần quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ báo cáo viên, kết hợp hài hòa giữa đội ngũ báo cáo viên lâu năm, có kinh nghiệm với đội ngũ báo cáo viên, tuyên tuyền viên trẻ, từng bước nâng cao trình độ chuyên nghiệp của báo cáo viên, nhất là đội ngũ báo cáo viên thường xuyên tiếp xúc ở cơ sở, vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc.

Thứ năm, phải thường xuyên đổi mới, đa dạng hoá các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm, nhu cầu của người dân ở từng khu vực và đồng bào dân tộc thiểu số; lồng ghép công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật với việc thực hiện các chương trình, các phong trào vận động quần chúng khác.

Thứ sáu, tăng cường trách nhiệm của các cơ quan có chức năng trong tổ chức thi hành pháp luật và các cơ quan tư pháp trong công tác tuyên truyền, tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân. Thường xuyên kiểm tra, giám sát công tác tuyên truyền, tuyên truyền, phổ biến pháp luật để công tác này ngày càng đi vào thực chất, có hiệu quả.

Thứ bảy, cần có một nguồn kinh phí nhất định, có đầy đủ trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật để phục vụ cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật hằng năm đạt kết quả cao.

Thứ tám, tiếp tục nâng cao số lượng và chất lượng bản tin, chuyên mục “An ninh trật tự” trên sóng truyền thanh, truyền hình để phục vụ cho nhân dân tìm hiểu pháp luật luôn được thường xuyên, liên tục và rộng khắp./.     

Trung tá Nay Gia Phú - phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Nông