Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét; khẳng định rằng là trong số chúng ta tối thiểu đã nhìn thấy một lần sét đánh. Những trận mưa dông, những đám mây đen trên bầu trời thường kéo theo những luồng điện cực đại phóng các tia chớp (tia lửa điện) giữa các đám mây và luôn chờ nơi phù hợp để tạo bệ phóng xuống mặt đất.


Những năm gần đây, trên cả nước liên tục xảy ra các vụ sét đánh chết người khiến người dân lo lắng mỗi khi trời chuyển giông… Đối với tỉnh Đắk Nông, cũng đã xảy ra nhiều vụ sét đánh rất thương tâm, điển hình như: Ngày 24/4/2018, tại xã Đắk R’măng, huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông, sét đánh làm chết 2 vợ chồng đang ở trong nhà rẫy. Ngày 28/9/2018, một nhóm 5 người trong lúc làm rẫy, trời đổ mưa lớn nên vào chòi trú mưa, đã bị sét đánh làm 01 người chết và 03 người bị thương nặng. Hiện tượng sấm sét đã gây thiệt hại lớn về người và tài sản, vì vậy khi gặp dông sét, việc xử lý thích hợp có thể tránh được rủi ro, giảm thiểu mất mát cho con người cũng như thiệt hại về vật chất. Để phòng tránh việc sét đánh chúng ta cần thực hiện theo một số nguyên tắc sau.

1. Lên kế hoạch trước: Nghe dự báo thời tiết và lên kế hoạch làm việc để đề phòng. Khi làm ở khu vực nào đó, để ý trước các nơi có thể trú mưa và tránh sét an toàn. Phải tính được thời gian từ chỗ làm việc đến nơi an toàn. Thường thì cơn giông kéo đến rất nhanh trong vòng 15 phút và di chuyển với vận tốc 40 km/giờ. Nói chung khi đang ở nơi không an toàn thì cần phải để ý đến các dấu hiệu của dông như mây đen, không khí lạnh, trời nổi gió.

2. Thực hiện quy tắc nhìn-nghe: Khi sét xảy ra, thoạt tiên ta thấy tia chớp lóe lên và sau đó là có tiếng sấm (nổ) kèm theo. Nếu bạn tính khoảng thời gian từ lúc tia chớp lóe lên và lúc nghe thấy tiếng sấm thì có thể xác định được khoảng cách tới nơi sét xảy ra, ta có thể chia như sau:

Chia số giây cho 3, ta được khoảng cách đến tia sét. Ví dụ đếm được 3 giây thì tia sét cách vị trí đứng là 3/3 = 1km. Nên nhớ rằng nếu như khoảng thời gian bạn đếm được từ khi thấy chớp và nghe tiếng sấm nhỏ hơn 30 giây, thì bạn đã nằm trong tầm của tia sét rồi và phải cẩn thận. Nếu thời gian này nhỏ hơn 20 giây thì phải di chuyển đến nơi an toàn hơn. Khi nghe thấy tiếng sấm đầu tiên bất kể là gì cũng cần phải thấy nguy hiểm đã đến. Sét có thể đánh cách xa nơi có mưa tới 15 đến 20 km.

3. Tránh sét trong nhà: Khi trời sắp xảy ra dông, thì biện pháp tránh sét tốt nhất là nên về nhà hoặc nhanh chóng đến chỗ trú ẩn an toàn.

- Chỗ an toàn để tránh sét là tòa nhà, hay công sở có lắp đặt hệ thống chống sét (đơn giản nhất là cột thu lôi Franklin) hoặc Ở bên dưới chòi, lán trại có mái được nối đất.

- Tránh bên trong một kết cấu kim loại (ví dụ, một xe ô tô có mái che, lồng pharaday).

- Khi ở trong nhà thì không nên đứng gần cửa sổ, cửa ra vào; đi tắm; tránh hoặc hạn chế sử dụng điện thoại hữu tuyến (có dây) hoặc di động; thiết bị điện như xem ti vi...

- Tránh chạm, tiếp xúc với dây dẫn sét tại các tòa nhà, tránh đứng gần các hệ thống tiếp địa.

4. Tránh sét đánh ngoài trời: Trong trường hợp không kịp chạy tìm nơi ẩn náu an toàn, thì tuyệt đối không nên:

- Dùng cây cối làm chỗ trú mưa, tìm chỗ khô ráo, nếu xung quanh có cây cao hơn thì nên tìm chỗ thấp, tìm vị trí cây thấp. Tránh ở dưới các cây cao hoặc cây đứng riêng lẻ giữa vùng trống. Nếu không thể, thì tránh đến gần cây rậm rạp có các cành cây dài.

- Tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, xe máy, hàng rào sắt...

- Ra ngay khỏi những nơi chứa nước như bãi biển, ao, hồ, kênh, mương…

- Không đứng thành nhóm người gần nhau. Nếu như bạn cảm thấy tóc bị dựng lên (như cảm giác điện khi sờ tay trước mặt tivi) thì điều đó có nghĩa là có thể bị sét đánh bất cứ lúc nào. Lập tức cúi người, ngồi xuống. Người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ. Phần tiếp xúc của người với mặt đất là ít nhất. Nhón chân, không được nằm xuống đất.

Thành Nam